قلیاب چیست و برای کار با آن چه نکات ایمنی‌‌‌ای ضروری‌ست؟

Full 1
Full 1

کاربرد قلیاب در صابون‌سازی

ساده‌ترین، سریع‌ترین و ایمن‌ترین روش صابون‌سازی که معمولن به مبتدیان توصیه می‌شود روش Melt & Pour است. یعنی صابون دست‌ساز  مخصوصی که با قابلیت ذوب شدن ساخته شده تهیه می‌کنیم و با ذوب آن، اضافه کردن رنگ، مواد و روغن اسانسی مورد علاقه و سپس ریختن آن در قالب موردنظر به صابونی با فرم، طرح و عطر دلخواه خود می‌رسیم. 
اما برای کنترل کامل در انتخاب روغن‌های پایه و مواد اولیه‌ی دیگر، بایستی صابون را از صفر بسازیم! برای این منظور دو متد وجود دارد : متد کلدپروسس‌ ( فرایند سرد ) و متد هات‌پروسس ( فرایند گرم ). در هردوی این متدها لازم است روغن‌های مناسب پوست خود را با میزان مشخصی ازیک نوع قلیاب که در صابون جامد، سدیم هیدروسید یا سود سوزآور است ترکیب کرد. سود با خاصیت قلیایی خود با اسیدهای چرب روغن‌ها به سرعت واکنش نشان می‌دهد و  فرآیند صابونی شدن ( Saponification ) شروع می‌شود.

سود سوزآور سفید رنگ است و معمولن در فرم‌های پودر و پرک در دسترس است. عنصری خورنده و سوزاننده است و برای هر ماده ارگانیک مثل بدن انسان خطرناک. بنابراین رعایت نکات ایمنی هنگام کار با سود بسیار ضروري‌ست. توجه کنید! هرگونه تماس سود با پوست بدن باعث سوختگی عمق می‌شود. برخورد سود با چشم ممکن است باعث از دست دادن بینایی، و بلع اشتباهی آن حتی می‌تواند منجر به مرگ شود. 

فراموش نکنید سود و محلول سود در آب را دور از دسترس اطفال و حیوان خانگی خود نگه دارد!

ترسناک به نظر می‌رسد؟ بله! اما سود کاربرد بسیار گسترده‌ای در صنایع دارد. از فرآوری زیتون و نمک‌سود کردن ماهی‌ها گرفته تا ساخت بیودیزل و دفع زباله‌جات. و استفاده ایمن از آن با رعایت نکات ساده‌ای به راحتی ممکن است و به همین جهت دسترسی به آن نسبتن ساده.

پوشش ایمنی کار با قلیاب

ایمنی کار با قلیاب

در زمان کار با قلیاب از اندازه‌گیری گرفته تا حل کردن آن در آب و ترکیب محلول با روغن‌ها از پوشش‌های ایمنی زیر استفاده کنید:

  • دستکش لاتکس 

  • عینک ایمنی محافظ

  • ماسک جراحی 

  • پیراهن آستین بلند و شلوار و جوراب

  • عدم استفاده از ظروف و ابزار آلمینیومی 

همچنین توصیه می‌کنم درصورت داشتن موهای بلند، آن را کاملن جمع کنید تا مانع دید شما نشود و زمانی‌که دستکش به دست مشغول کار هم‌زدن قلیاب یا صابونید، محض احتیاط، هرگز برای جمع کردن موها یا پاک کردن عرق، دست خود را به صورت‌تان نزدیک نکنید.

نکات ایمنی ساخت محلول قلیابی

ساخت محلول سود در آب
همیشه سود را به آب اضافه کنید. هرگز آب را روی سود نریزید!

در اولین مرحله ساخت صابون دست‌ساز، برای تسهیل ترکیب سود با روغن‌ها، می‌بایست سود را در آب مقطر حل کنیم. سود هنگام حل شدن در آب گرمای زیادی تولید می‌‌کند برای همین توجه به نکات ایمنی زیر زمان ساخت محلول قلیاب در آب ضروریست: 

  • همیشه سود را به آب اضافه کنید، هرگز آب را روی سود نریزید.

  • محلول قلیابی را در ظرف پیرکس مقاوم به حرارت یا ظرف پلاستیکی بهداشتی مقاوم بسازید.

  • سود را به آهستگی به آب اضافه کرده و آرام آرام با قاشق استیل، پلاستیکی یا سیلیکونی هم‌بزنید. محلول ابتدا ابری و سفید است و پس از حدود ۵ دقیقه شفاف و بی‌رنگ می‌شود. 

و از طرف دیگر به دلیل تصاعد بخارات مضر هنگام حل شدن سود در آب بهتر این مرحله از کار را  در محیط آزاد، یا در فضایی با تهویه مناسب ( مثلن در آشپزخانه با باز گذاشتن در و پنجره و روشن‌کردن هود ) انجام دهید. در کل این پروسه کودکان و حیوانات خانگی را باید از محل کار دور نگه دارید! 

در صورت تماس بدن با قلیاب چه کنم؟

در صورت برخورد قلیاب، محلول قلیاب در آب، یا صابون تازه با پوست هر نقطه از بدن، آرامش خود را حفظ کنید. لباس را از محل آسیب دیده بردارید و به مدت حداقل۲۰ دقیقه‌ی ممتد زیر شیر آب سرد بشویید. زمانی که احساس کردید شدت سوزش محل آسیب‌دیده کاهش پیدا کرده به مرکز فوریت‌های پزشکی شهر خود زنگ بزنید یا به اورژانس مراجعه کنید. 
در صورت تماس پوست با صابون تازه که به طبع قدرت سوزانندگی سود به مقدار قابل توجهی کاهش پیدا کرده می‌توانید از یک پماد سوختگی قوی مثل سیلور سولفادیازین سود بجویید. در هرحال فراموش نکنید که حفظ آرامش کلیدی‌ترین نکته در لحظات استرس‌آور اینچنینی‌ست و سوختگی حتی با سود درصورت اقدام به موقع قابل درمان است. 

اما امیدوارم با رعایت کاملن نکات بالا و تماشای فیلم آموزشی ایمنی کار با قلیاب که در صفحه اینستاگرم به اشتراک گذاشته‌‌‌ام، هیچ‌گونه خطر سوختگی‌ شما را تهدید نکند و صابون‌سازی امن و سالمی در پیش داشته باشید.

حالا با تمامی نکات ایمنی ضروری آشنا شدید. اگر ابزار لازم برای صابون‌سازی را تهیه کرده‌اید. می توانید با مراجعه به صفحه دستورها یکی از صابون‌های با سطح دشواری ۱ را انتخاب و با کمک راهنمای گام به گام آن صابون‌سازی را شروع کنید.

این نوشته برای شما مفید بود؟

مشترک خبرنامه شوید و راهنماهای گام به گام ساخت صابون دست‌ساز را در ایمیل خود دریافت کنید.

Aliye
Aliye

حدود ۶ سال پیش و با شروع گیاه‌خواری با صابون‌های دست‌ساز گیاهی آشنا شدم. ساخت دست‌سازه‌های بهداشتی طبیعی و لذت بردن از عطر مستی‌آفرین روغن‌های اسانسی مدتی‌ست که از فعالیت‌های فرح‌بخش شخصی من است. سعی کردم در باغ عدن این سرگرمی‌ را کمی جدی‌تر پیگیری کنم.

error: متاسفانه شما نمی توانید این کار را انجام دهید!